Inleiding: In natuurlijke systemen komt ernstige schade aan planten zelden voor, ondanks de vele plantenetende insecten en plantenziekten die er voorkomen en de algemeenheid van abiotische stress. Gedurende hun evolutie hebben planten een veelheid aan verdedigingsmechanismen ontwikkeld. Gedurende het selectieproces dat leidde tot onze moderne landbouwkundige gewassen zijn veel van die verdedigingsmechanismen verloren gegaan. Onze gewassen zijn veredeld met het oog op opbrengst en kwaliteit en dat is vaak ten koste gegaan van de natuurlijke bescherming tegen stress. In de landbouw is lange tijd gecompenseerd voor de verminderde stressbestendigheid van gewassen door het gebruik van pesticiden, bemesting en irrigatie. Pesticiden hebben echter ernstige ecologische neveneffecten zodat de noodzaak groot is om gewassen te ontwikkelen met een natuurlijke weerstand tegen ziekten en plagen. Bovendien zullen landbouwgewassen in de toekomst in toenemende mate bestand moeten zijn tegen biotische stress door een afnemende beschikbaarheid van essentiële hulpbronnen zoals water en kunstmest.
Ambitie en doel: Het doel van dit multidisciplinaire en innovatieve STW programma is om het natuurlijke reservoir van de weerbaarheid van planten tegen biotische en abiotische stress te benutten om de natuurlijke weerbaarheid terug te brengen in landbouwgewassen. Daartoe zullen moderne technologieën benut worden waarmee op grote schaal eigenschappen kunnen worden onderzocht, geanalyseerd en vergeleken. Met deze technologieën zullen mechanismen van plantenverdediging worden ontrafeld, waarbij genen en merkers worden gezocht die gebruikt kunnen worden voor het selecteren van gewassen die weerbaar zijn tegen biotische en abiotische stress. Daarbij zal de nadruk liggen op:
- Het onderzoeken van natuurlijke variatie in resistentie tegen abiotische en biotische stress in verschillende populaties van de zandraket (Arabidopsis), door middel van een geïntegreerde multidisciplinaire aanpak.
- Het identificeren van mechanismen die ten grondslag liggen aan de resistentie tegen biotische en abiotische stress in Arabidopsis.
- Het ontwikkelen van methoden om complexe datasets ten aanzien van verschillende typen resistenties te analyseren.
- Het benutten van de verkregen informatie over natuurlijke variatie in Arabidopsis om moleculaire merkers te identificeren die gebruikt kunnen worden in de veredeling op resistentie tegen biotische en abiotische stress.
Focus: Het identificeren van genen en moleculaire merkers voor verschillende resistentiemechanismen in de modelplant Arabidopsis en deze kennis over te brengen naar gewassen. De mechanismen zullen worden gekarakteriseerd op moleculair, biochemisch, fysiologisch en ecologisch niveau. De merkers van deze verdedigingmechanismen kunnen vervolgens worden gebruikt om lijnen van verschillende gewassen te screenen op orthologe genen die betrokken zijn bij vergelijkbare resistentiemechanismen.
De volledige programmatekst vindt u in "Program description LFN".Voor dit programma wordt 25% bijdrage (financieel en/of in natura) van het bedrijfsleven verwacht. Pre-proposals bevatten een korte beschrijving (3 A4) van het voorgestelde onderzoek, de beoogde toepassing en het geschatte budget. Voor details wordt verwezen naar de "Call for pre-proposals LFN".
De benodigde documenten voor het indienen van aanvragen vindt u hier:
Programmacommissie:
De samenstelling van de programmacommissie voor LFN is als volgt:
| Prof.dr. M. Dicke |
Laboratory of Entomology, Wageningen Universiteit (programmaleider) |
| Dr. S. Heimovaara |
Van Zanten Holding (industriële programmaleider) |
| Prof.dr.ir. C.M.J. Pieterse |
Plant-Microbe Interactions, Department of Biology, Universiteit Utrecht |
| Prof.dr. H.J. Bouwmeester |
Laboratory of Plant Physiology, Wageningen Universiteit |
| Prof. dr. R. C. Jansen |
Groningen Biomoleculair Sciences and Biotechnology Institute, Groningen Bioinformatics Centre, Rijksuniversiteit Groningen |
| Dr. M. Prins |
Keygene N.V. |
| Dr. J. Peleman |
Nunhems Netherlands BV |
Voor meer informatie:
Dr. M.A. Oosterlaken-Dijksterhuis (Marja)
STW
Phone: +31 (0)30 6001 358
E-mail: m.oosterlaken[at]stw.nl