Scheidingstechnologie - een essentiële stap op weg naar procesintensificatie
In 2002 ging het programma Scheidingstechnologie van start. Dit was een van de eerste uitwerkingen van het thema “Opkomende Technologieën” uit de toen nieuwe NWO-Strategienota 2002-2005. Het programma richtte zich op de ontwikkeling van nieuwe, industrieel toepasbare, scheidingstechnologieën ten behoeve van een duurzame procestechnologie. Nieuwe scheidingsprincipes moeten het mogelijk maken dat de chemische en biologische syntheses van de toekomst ook daadwerkelijk op een duurzame wijze in een productieproces kunnen worden omgezet. De voorziene looptijd van het programma was vijf tot zeven jaar.
Vijf concrete doelen
Er werden vijf concrete doelen geformuleerd.
- Ontwikkeling van innovatieve processen en/of nieuwe scheidingsconcepten.
- Verhoging van de wetenschappelijke output (kwalitatief en kwantitatief) van de Nederlandse onderzoeksgemeenschap op het gebied van scheidingstechnologie.
- Goed opgeleide en getrainde onderzoekers (promovendi en postdocs).
- Actieve betrokkenheid van bedrijven bij de projecten.
- Coördinatie van het Nederlandse onderzoek op het gebied van scheidingstechnologie.
Organisatie van het programma
Het programma Scheidingstechnologie werd opgezet door het NWO-gebied Chemische Wetenschappen (CW) en de Technologiestichting STW, met ondersteuning van NWO-algemeen. Mede door enkele tientallen projecten in het Open Technologieprogramma van STW en de Open Competitie van CW en door CW-programmasubsidies was in de jaren daarvoor een basis gelegd voor de totstandkoming van dit programma. Het voornemen was ook om kennisuitwisselingsactiviteiten te organiseren met lopend NWO-onderzoek in o.a. het NWO/ACTS-programma IBOS. Verder was het plan aansluiting te zoeken bij activiteiten op dit gebied bij onder andere de Onderzoeksschool Procestechnologie (OSPT), het bedrijfsleven en organisaties als SenterNovem (nu Agentschap NL) en de ministeries van Economische Zaken en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu.
Op 25 juni 2010 kwam tijdens het jaarlijkse congres van het Dutch Separation Technology Institute (DSTI) met het overhandigen van het “Final Report Separation Technology” aan de voorzitter van de programmacommissie, prof.dr. André de Haan, en aan dr. Louis Vertegaal van CW en dr. Monique Wiegel van STW officieel een eind aan het programma.
Conclusies uit het eindverslag
De belangrijkste conclusies uit het eindverslag zijn:
- Ontwikkeling van innovatieve processen of nieuw scheidingsconcepten: het programma is een succes geworden. Vier projecten zijn voortgezet in het DSTI en twee in het NWO-CW/ACTS-programma B-Basic. Daarnaast hebben enkele projecten ook elders voortgang gevonden of zullen ze dat naar verwachting nog doen.
- Verhoging van de wetenschappelijke output (kwalitatief en kwantitatief) van de Nederlandse onderzoeksgemeenschap op het gebied van scheidingstechnologie: het programma heeft tot eind 2009 geleid tot 30 publicaties in peer-reviewed tijdschriften, terwijl op dat moment nog zeven publicaties in voorbereiding waren. Er zijn tenminste 16 conferentiepresentaties en verscheidene posterpresentaties gegeven.
- Goed opgeleide en getrainde onderzoekers (promovendi en postdocs): het programma heeft tot negen academische promoties geleid. Zeven onderzoekers uit het programma zijn in het bedrijfsleven terecht gekomen. Zes onderzoekers zijn in de wetenschap gebleven.
- Actieve betrokkenheid van bedrijven bij de projecten: zo’n twintig bedrijven zijn bij het programma betrokken geweest. De meeste onderzoekers waren tevreden over de samenwerking met bedrijven in het programma, ook al verliep die samenwerking niet altijd even vlot. De oorzaak daarvan was voornamelijk de veelvuldige wisseling van contactpersonen die in het bedrijfsleven als gevolg van carrières van mensen nu eenmaal vaak voorkomt.
- Coördinatie van het Nederlandse onderzoek op het gebied van scheidingstechnologie: hier is het programma zonder meer succesvol geweest.
Het volledige rapport kunt u hier downloaden.
Contactpersoon bij STW:
Dr. Monique Wiegel, e-mail m.wiegel<at>stw.nl, telefoon 030-6001 301.