STW.nl

U bent hier

Simon Stevin Meester 2012

De titel Simon Stevin Meester 2012 is toegekend aan prof.dr. Frans van der Helm, verbonden aan de Technische Universiteit Delft.
 
Van der Helm is hoogleraar Biomecha-
tronica en Biorobotica in de afdeling Biomechanical Engineering van de faculteit Werktuigbouwkunde, Mari-
tieme Techniek en Technische Mate-
riaalwetenschappen (3mE) van de Technische Universiteit Delft. Hij leidt er de onderzoekersgroep Biomecha-
tronica en Biorobotica. Verder heeft hij zogeheten nul-aanstellingen aan de Universiteit Twente en de Universiteit Leiden en is hij adjunct-professor aan Northwestern University in Chicago en Case Western Reserve University in Cleveland (beide Verenigde Staten).
 
Robots
Van der Helm is van origine bewegingswetenschapper. Hij studeerde af in 1985. In 1991 promoveerde hij bij de Technische Universiteit Delft op een biomechanisch model van de schouder. Hij is auteur van meer dan honderd wetenschappelijke artikelen over onderwerpen als biomechanica van armen, handen, neuromusculaire controle, oogbiomechanica, stabili-
teitshouding en zo meer. Zijn fundamentele onderzoek leidt tot inzichten in de aansturing van menselijke bewegingen vanuit de hersenen via zenuwen naar de spieren. Een tweede onderzoekslijn van Van der Helm is de ontwikkeling van humano├»de robots en haptische interfaces. Bekend uit deze lijn is de Delftse ‘robotfamilie’ met leden als Denise, Flame,
Eva en Tulip.
 
Van der Helm leidt het landelijke STW-onderzoeksprogramma NeuroSIPE. Dat richt zich op de ontwikkeling van nieuwe instrumenten en technieken voor de diagnose en de monitoring van aandoeningen aan het centrale en het perifere zenuwstelsel.
 
Spieraansturing
Van der Helm leidt ook het landelijke STW-onderzoeksprogramma H-haptics. Daarin wordt een nieuwe generatie haptische feedbacksystemen ontwikkeld. Het kenmerk van haptisch is dat de robotsystemen de mens die er mee werkt letterlijk het gevoel geven dat hij voelt wat de robot doet, en dat leidt tot veel betere prestaties in het (veelal op afstand) werken met die machines.
 
In 2011 ontving Van der Helm, samen met prof.dr. Gert Kwakkel van VU Medisch Centrum, een ERC Advanced Grant van de Europese Onderzoeksraad (European Research Council). De onderzoekers gaan met de subsidie van 3,5 miljoen euro een nieuwe methode ontwikkelen met behulp van EEG-bronlocalisatie voor het nauwkeurig vastleggen van hersenactiviteit in plaats en tijd. Ook nu al weten Van der Helm en zijn medewerkers met een nauwkeurigheid die ongekend is in de wereld rechtstreeks hersenactiviteit en de koppeling met spieraan-
sturing te meten. Elders wordt geprobeerd dit soort informatie te verkrijgen uit functionele-MRI, maar dat is een indirecte en relatief trage methode.
 
Goedkoop
Het werk van Van der Helm trekt alom aandacht. Wereldwijd willen onderzoekers met de Delftse groep samenwerken. Ook op studenten oefent het werk aantrekkingskracht uit. Zijn laboratorium is een en al bedrijvigheid van jonge mensen. Daarnaast is er vanuit de medi-
sche wereld en het bedrijfsleven heel veel belangstelling voor het onderzoek, zegt Van der Helm. De groep werkt met bijna alle academische ziekenhuizen samen. Een recente weten-
schappelijke dag van het NeuroSIPE-programma leek haast een scholingsdag voor de industrie, zoveel bedrijfsmensen kwamen er op af, zo illustreert Van der Helm die belang-
stelling. Aan het programma H-haptics draagt het bedrijfsleven in natura voor een waarde
van ongeveer 2 miljoen euro bij.
 
'Ik wil dat onze kennis toegepast wordt in het ziekenhuis en dat kan alleen als bedrijven er een apparaat van maken dat verkocht wordt. Daarom past STW zo goed bij ons', aldus Van der Helm. Een ander adagium van hem is: apparaten moeten goedkoop zijn; anders ontstaat er nooit massaproductie. 'Dus bedenken we robots die met zo min mogelijk rekenkracht toe-
kunnen. Dan kun je ze eenvoudig en energie-effici├źnt maken.' De vertaling van zijn fundamen-
tele werk naar toepassingen die deze uitgangspunten in zich hebben is wat het werk van Van der Helm zo uitmuntend maakt. Dat bekroont de titel Simon Stevin Meester 2012.
 

De prijs is uitgereikt op 11 oktober 2012, tijdens het jaarcongres van STW.

Meer informatie
'Gewoon ontzettend leuk werk' (TU Delft)