STW.nl

U bent hier

Simon Stevin Meester 2016

STW kent de titel Simon Stevin Meester 2016 toe aan prof.dr.ir. Maarten Steinbuch en prof.dr. Suzanne Hulscher. Zij ontvangen de prijs voor hun technisch-wetenschappelijk onderzoek en de manier waarop zij bruggen slaan tussen wetenschap en praktijk. Beide winnaars ontvangen een bedrag van 500.000 euro, de grootste prijs voor technisch-wetenschappelijk onderzoek in Nederland.
 
Prof.dr.ir. Maarten Steinbuch
 
Elektrisch autorijden
Steinbuch, verbonden aan de Technische Universiteit Eindhoven, onderzoekt met zijn vakgroep een breed scala aan technische onderwerpen. Samen met het bedrijfsleven ontwikkelt hij bijvoorbeeld technologieën die het (elektrisch) autorijden veiliger, gemakkelijker en efficiënter maken. Hij onderzoekt onder andere de mogelijkheden voor een slim netwerk van oplaadpunten, dat leert op welke momenten automobilisten graag hun auto opladen. Ook doet hij met zijn groep onderzoek naar schone en zuinige vrachtwagens.
 
Chirurgie-robots
Steinbuch ontwikkelt ook robots waarmee chirurgen extreem nauwkeurige operaties kunnen uitvoeren die met mensenhanden niet mogelijk zijn. Hij richtte daarvoor de start-up MicroSure op. Het bedrijf verwacht over twee jaar de robot beschikbaar te hebben voor gebruik in operatiekamers. Onder Steinbuchs supervisie ontstond ook de start-up PrecEyes, dat een robotsysteem ontwikkelt waarmee oogchirurgen zeer nauwkeurige operaties kunnen uitvoeren. Beide start-ups zijn mede met behulp van STW-financiering opgezet.
 
Steinbuch heeft een grote nationale en internationale reputatie. Vanwege zijn verdiensten als hoogleraar is hij in 2013 benoemd tot TU/e-universiteitshoogleraar, een bijzondere positie voor hoogleraren die excelleren en hun vakgebied. Daarnaast is Steinbuch wetenschappelijk directeur van het TU/e High Tech Systems Center en van het 3TU Research Centre High Tech Systems. Ook is hij bestuurslid van de sectororganisatie AutomotiveNL.
 
Brug tussen wetenschap en bedrijfsleven
STW prijst de manier waarop Steinbuch bruggen slaat tussen wetenschap en bedrijfsleven, en die samen laat optrekken om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. In zijn onder-
zoek werkt hij bijvoorbeeld samen met ASML, Philips, Océ en TNO, maar ook met veel mkb-bedrijven. Mede dankzij Steinbuch is Nederland een hotspot voor ontwikkelingen rondom elektrisch rijden, de regeling van precisiesystemen en microchirurgie. 
 
‘Ik vind het een grote eer om deze prijs te krijgen’, aldus Steinbuch. ‘Technisch wetenschappelijk onderzoek wordt steeds belangrijker in onze maatschappij, en deze prijs onderstreept dat belang.’
 
 
Prof.dr. Suzanne Hulscher
 
Het gedrag van rivier- en zeewater
Prof.dr. Suzanne Hulscher en haar onder-
zoeksteam ontrafelen hoe water zich gedraagt in onze rivieren en langs onze kust. Hulscher verwacht dat Nederland de komende jaren flinke stappen maakt in de kennis van rivieren en hoe we het water sneller kunnen afvoeren. Dat is ook hard nodig, omdat Nederland zich de afgelopen decennia regelmatig liet verrassen door (bijna-)overstromingen – en omdat we in de toekomst vaker hoge waterstanden mogen verwachten.
 
Hulscher onderzoekt ook de gevolgen van menselijk ingrijpen. Samen met haar onderzoeksteam bekijkt ze bijvoorbeeld hoe je een uiterwaard duurzaam inricht of hoe nevengeulen zich ontwikkelen nadat je ze aanlegt. Een andere vraag is hoe de zeebodem verandert door zandwinning op zee, en welke gevolgen dat heeft voor de bescherming van onze kust.
 
Bodemvormen
Dat gedrag blijkt veel lastiger te voorspellen dan gedacht. Een cruciale factor is namelijk de zandige bodem van de rivier of de zee. Die is niet vlak, maar golvend, en kan veranderen als zand wordt verplaatst. In het zand ontstaan allerlei vormen die weerstand bieden aan de stroming en zo de waterstand beïnvloeden. In een rivier liggen bijvoorbeeld rivierduinen, zandophopingen van soms 2 meter hoog. Die groeien tijdens extreem hoogwater, waardoor de waterstand nog hoger wordt.
 
Ook de zeebodem is niet vlak. Zandgolven ‘wandelen’ langzaam en daardoor kunnen allerlei problemen ontstaan voor pijpleidingen op de zeebodem. Een ander gevolg kan zijn dat vaarroutes te ondiep worden. Hulscher ontwikkelt met haar team de kennis die nodig is om uit te rekenen hoe bodemvormen ontstaan, bewegen en vervormen.
 
Rekenen tegen hoogwater
De waterkunde in Nederland bevindt zich op een interessant punt. Onderzoekers kunnen inmiddels bedenken hoe je moet ingrijpen in rivieren en kustgebieden om ons land te beschermen tegen hoogwater. Maar de vraag is wat er gebeurt na die ingrepen. Hoe verandert de bodem van de zee en de rivier in de jaren daarna? Levert dat uiteindelijk ook weer overstromingsrisico’s op? Of moeten we uiteindelijk veel kosten maken om de ingrepen te onderhouden? Die kennis is van groot belang, maar erg moeilijk om met zekerheid vooraf in kaart te brengen. Hulscher probeert dat met haar team voor elkaar te krijgen, onder meer met computermodellen.
 
Wereldtop
De waterkennis in Nederland behoort tot de wereldwijde top. Waterexperts vanuit de hele wereld komen naar Nederland om te leren hoe je rivier- en zeewater in toom houdt. Voor ons land is die kennis van vitaal belang, aldus Hulscher, omdat onze woongebieden en industrieën zo dicht bij het water liggen.
 
Directe toepassing
Hulscher ontvangt de Simon Stevin Meester-prijs vanwege haar zeer vernieuwende werk op het gebied van riviersystemen en kustzeeën. Haar onderzoek leidt niet alleen tot een beter begrip van delta’s en riviersystemen. Ze zorgt er ook voor dat resultaten uit haar onderzoek direct een toepassing vinden. Om dat voor elkaar te krijgen werkt ze nauw samen met bedrijven en andere organisaties, zoals Rijkswaterstaat, waterschappen, Deltares, ingenieursbureaus en baggeraars. De manier waarop Hulscher haar onderzoek en de toepassing daarvan met elkaar verweeft, zorgt ervoor dat Nederland voorop blijft lopen op het gebied van watermanagement en waterbouwkunde.
 
‘Ik ben erg blij met deze prijs’, zegt Hulscher. ‘Het is een enorme eer en erkenning, niet alleen voor mij, maar ook voor mijn onderzoeksgroep en het gehele vakgebied.’ De onderzoeker weet nog niet precies waar ze het prijzengeld aan gaat besteden. ‘Ik wil in ieder geval meer onderzoek doen naar bodemvormen in estuaria, gebieden waar rivieren uitmonden in zee.’
 
Hulscher is hoogleraar Waterbeheer en watersystemen aan de Universiteit Twente. Daarnaast is ze programmaleider van het omvangrijke onderzoeksprogramma RiverCare, waaraan vijf universiteiten en 29 niet-wetenschappelijke organisaties deelnemen. Ook is ze betrokken bij NatureCoast, het onderzoeksprogramma rondom de Zandmotor, en tal van andere STW-projecten. In 2003 ontving zij een Vici-subsidie van STW. Daarna trad ze toe tot de Jonge Akademie van de KNAW.
 
Over het Simon Stevin Meesterschap
Technologiestichting STW benoemt jaarlijks een of meerdere prominente wetenschappers tot Simon Stevin Meester. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 500.000 euro en is Nederlands grootste prijs voor technisch-wetenschappelijk onderzoek. Vanwege haar 35-jarig jubileum benoemde STW twee Meesters: prof.dr. Suzanne Hulscher en prof.dr.ir. Maarten Steinbuch. De laureaten ontvingen hun prijs tijdens het jaarcongres van STW, op 24 november 2016.