STW.nl
Het Open Technologieprogramma (OTP) is bedoeld voor projecten over de hele breedte van het technisch-wetenschappelijke onderzoek
Het brandstofverbruik van schepen kan flink omlaag als de romp schoon is, en geen aangroei van algen en schelpdieren heeft. Een nieuwe schoonmaakrobot van de start-up Fleet Cleaner maakt het reinigen van schepen veel goedkoper en eenvoudiger. Niemand houdt van poetsen, ook niet in de scheepvaart. Toch krijgen schepen regelmatig een reinigingsbeurt, omdat algen, mosselen en andere zee-organismen zich aan de romp hechten. In extreme gevallen kan dat uitgroeien tot een laag van tien centimeter. Dat levert extra wrijvingsweerstand op in het water, en tot wel 5 procent meer brandstofverbruik.  Een romp schoonmaken is niet eenvoudig. Het schip moet eerst naar een droogdok, waar schoonmakers op hoogwerkers de romp reinigen met hogedrukspuiten. Dat is een zeer arbeidsintenstieve klus.  Sommige droogdrokken beschikken over robots die het schoonmaakwerk overnemen. De robots bewegen over de romp dankzij magnetische rupsbanden en wielen, of een systeem van vacuümhechting. Ze kunnen echter moeilijk over krommingen bewegen en hebben een beperkte hechtkracht. Daarnaast zorgen de rupsbanden voor veel frictie op de romp bij het manoeuvreren. Onderwaterrobots bestaan ook. Maar als het schip gelost is, ligt het minder diep in het water, en komt een groot deel van de aangroei weer boven de waterlijn uit. Een onderwaterrobot kan dus lang niet alle aangroei verwijderen. Dat moet beter kunnen, dachten onderzoekers van de TU Delft. Zij richtten daarom de academische start-up Fleet Cleaner op.  Magnetische kop…De ideale schoonmaakrobot kan moeiteloos manoeuvreren over de romp, zowel boven als onder water. De oprichters van Fleet Cleaner bedachten daarom een flexibele reinigingskop die is voorzien van magneten. De magneten houden de kop op z’n plaats terwijl die de romp schoonspuit. De kop bevat vier roterende ‘spuitmondjes’ die onder hoge druk zeewater uitspuiten. De coating van het schip raakt daarbij niet beschadigd, omdat er geen wrijvingskrachten worden uitgeoefend.  De afstand is nodig om de kop over lasnaden en krommingen van de romp te verplaatsen. Ook bevat de kop een afzuiging die het vuil afvoert. Het grote voordeel daarvan is dat het schoonmaken geen watervervuiling oplevert, en dus in de haven kan plaatsvinden. Gewoon tijdens het laden en lossen. Mede dankzij een financiering van STW konden de onderzoekers dit idee uitbouwen tot een prototype. MarktintroductieFleet cleaner ontwikkelde een schoonmaakrobot die bestaat uit drie magnetische reinigingskoppen. De robot is 1,8 meter breed en kan 1200 m2 scheepsromp per uur reinigen. Samen met Koninklijke Oosterhof Holman en rederij Wagenborg demonstreerde Fleet Cleaner eind maart 2016 de robot in de Eemshaven. Inmiddels heeft Fleet Cleaner een volledige scheepsromp gereinigd, van het marinetransportschip Karel Doorman. In maart 2017 vindt de officiële marktintroductie plaats, in de haven van Rotterdam.   Na de marktintroductie in Nederland wil Fleet Cleaner snel uitbreiden naar andere wereldhavens, zoals Singapore. Daar is de markt nog beter dan hier. Het zeewater is warmer, waardoor algen veel sneller aangroeien. Daarnaast hanteert Australië extreem strenge regels wat betreft aangroei, om te voorkomen dat uitheemse planten en dieren de Australische territoriale wateren besmetten. =====Dit artikel verscheen eerder in Impact, het relatiemagazine van NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen. Het volledige magazine is beschikbaar als pdf-bestand. Liever een gedrukt exemplaar? Stuur dan een e-mail naar redactie-stw@nwo.nl