STW.nl

U bent hier

Frans van der Helm STW Simon Stevin Meester 2012

Frans van der Helm STW Simon Stevin Meester 2012

15 juni 2012

Technologiestichting STW heeft de titel Simon Stevin Meester 2012 toegekend aan prof.dr. Frans van der Helm van de Technische Universiteit Delft. Aan de titel is een geldbedrag verbonden van 500.000 euro, te besteden aan onderzoek. De prijs wordt uitgereikt op 11 oktober tijdens het Jaarcongres van STW. De Simon Stevin Meester-prijs is de grootste prijs voor technisch-wetenschappelijk onderzoek in Nederland en bekroont onderzoekers die excellent fundamenteel-wetenschappelijk werk op een succesvolle manier verbinden met maatschappelijk relevante vraagstukken en toepassingen.

Frans van der Helm (51) is hoogleraar Biomechatronica en Biorobotica in de afdeling Biomechanical Engineering van de faculteit Werktuigbouwkunde, Maritieme Techniek en Technische Materiaalwetenschappen (3mE) van de Technische Universiteit Delft. Hij leidt er de onderzoekersgroep Biomechatronica en Biorobotica. Verder heeft hij zogeheten nul-aanstellingen aan de Universiteit Twente en de Universiteit Leiden en is hij adjunct-professor aan Northwestern University in Chicago en Case Western Reserve University in Cleveland (beide Verenigde Staten).

Van der Helm is van origine bewegingswetenschapper. Hij studeerde af in 1985. In 1991 promoveerde hij bij de Technische Universiteit Delft op een biomechanisch model van de schouder. Hij is auteur van meer dan honderd wetenschappelijke artikelen over onderwerpen als biomechanica van armen, handen, neuromusculaire controle, oogbiomechanica, stabiliteitshouding en zo meer. Zijn fundamentele onderzoek leidt tot inzichten in de aansturing van menselijke bewegingen vanuit de hersenen via zenuwen naar de spieren. Een tweede onderzoekslijn van Van der Helm is de ontwikkeling van humano├»de robots en haptische interfaces. Bekend uit deze lijn is de Delftse ‘robotfamilie’ met leden als Denise, Flame, Eva en Tulip.

Van der Helm leidt het landelijke STW-onderzoeksprogramma NeuroSIPE. Dat richt zich op de ontwikkeling van nieuwe instrumenten en technieken voor de diagnose en de monitoring van aandoeningen aan het centrale en het perifere zenuwstelsel.

Van der Helm leidt ook het landelijke STW-onderzoeksprogramma H-haptics. Daarin wordt een nieuwe generatie haptische feedbacksystemen ontwikkeld. Het kenmerk van haptisch is dat de robotsystemen de mens die er mee werkt letterlijk het gevoel geven dat hij voelt wat de robot doet, en dat leidt tot veel betere prestaties in het (veelal op afstand) werken met die machines.

Eind vorig jaar ontving Van der Helm, samen met prof.dr. Gert Kwakkel  van VU Medisch Centrum, een ERC Advanced Grant van de Europese Onderzoeksraad (European Research Council). De onderzoekers gaan met de subsidie van 3,5 miljoen euro een nieuwe methode ontwikkelen met behulp van EEG bronlocalisatie voor het nauwkeurig vastleggen van hersenactiviteit in plaats en tijd. Ook nu al weten Van der Helm en zijn medewerkers met een nauwkeurigheid die ongekend is in de wereld rechtstreeks hersenactiviteit en de koppeling met spieraansturing te meten. Elders wordt geprobeerd dit soort informatie te verkrijgen uit functionele-MRI, maar dat is een indirecte en relatief trage methode.

Het werk van Van der Helm trekt alom aandacht. Wereldwijd willen onderzoekers met de Delftse groep samenwerken. Ook op studenten oefent het werk aantrekkingskracht uit. Zijn laboratorium is een en al bedrijvigheid van jonge mensen. Daarnaast is er vanuit de medische wereld en het bedrijfsleven heel veel belangstelling voor het onderzoek, zegt Van der Helm. De groep werkt met bijna alle academische ziekenhuizen samen. Een recente wetenschappelijke dag van het NeuroSIPE-programma leek haast een scholingsdag voor de industrie, zoveel bedrijfsmensen kwamen er op af, zo illustreert Van der Helm die belangstelling. Aan het programma H-haptics draagt het bedrijfsleven in natura voor een waarde van ongeveer 2 miljoen euro bij.

“Ik wil dat onze kennis toegepast wordt in het ziekenhuis en dat kan alleen als bedrijven er een apparaat van maken dat verkocht wordt. Daarom past STW zo goed bij ons,” aldus Van der Helm. Een ander adagium van hem is: apparaten moeten goedkoop zijn; anders ontstaat er nooit massaproductie. “Dus bedenken we robots die met zo min mogelijk rekenkracht toekunnen. Dan kun je ze eenvoudig en energie-effici├źnt maken.” De vertaling van zijn fundamentele werk naar toepassingen die deze uitgangspunten in zich hebben is wat het werk van Van der Helm zo uitmuntend maakt. Dat bekroont de titel Simon Stevin Meester 2012.

Meer informatie over de Simon Stevin Meester-prijs bij Huub Eggen, e-mail h.eggen@stw.nl, telefoon 030 – 6001 298.

Prof.dr. Frans van der Helm. Foto Hans Stakelbeek
De foto is met bronvermelding vrij van rechten.