STW.nl

U bent hier

Onderzoeksprogramma Biotechnologie en Veiligheid van start

Onderzoeksprogramma Biotechnologie en Veiligheid van start

26 februari 2018

NWO-domein TTW lanceert samen met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) een nieuw onderzoeksprogramma op het gebied van biotechnologie. Tien projecten ontvangen tezamen 7 miljoen euro subsidie om te onderzoeken hoe beleid ook in de toekomst kan instaan voor de veiligheid van mens, dier en milieu. Op 6 februari ging het onderzoeksprogramma officieel van start.
 
Wetenschappelijke doorbraken maken in rap tempo nieuwe biotechnologische toepassingen mogelijk. Goed nieuws voor patiënten die mogelijk baat hebben bij gentherapie voor bepaalde vormen van kanker. Ook landbouw en industrie profiteren van biotechnologische toepassingen door bijvoorbeeld het genetische aanpassen van bestaande plantensoorten of algen, die daardoor respectievelijk minder bestrijdingsmiddelen nodig hebben of biobrandstof kunnen leveren. 
 
Risico's en gevaren
‘Maar aan de toepassing van deze nieuwe biotechnologische technieken kleven ook risico’s en gevaren waarvan de mogelijke gevolgen nog lang niet duidelijk zijn,’ aldus Mijntje Aarts die namens I&W bij het programma betrokken is. ‘Wat gebeurt er wanneer aangepast genetisch materiaal in de natuur belandt, bijvoorbeeld via afvalwater uit het ziekenhuis of de industrie?’ In 2016 concludeerden COGEM, de Gezondheidsraad en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in de Trendanalyse Biotechnologie dat de huidige regelgeving niet adequaat is om toekomstige ontwikkelingen op dit gebied te kunnen reguleren. 
 
Om de kansen die biotechnologie biedt veilig te blijven benutten, stelde I&W onderzoeksbudget beschikbaar en zette in samenwerking met NWO-domein TTW het programma Biotechnologie en Veiligheid op. Tien onderzoeksteams ontvingen vanuit dit programma financiering voor vierjarig onderzoek.
 
Veiligheid aan de voorkant
De gehonoreerde projecten onderzoeken mogelijk nadelige effecten, gevaren en risico’s van nieuwe biotechnologische toepassingen. De verzamelde gegevens en inzichten kunnen dienen als richtsnoer voor nieuwe wet- en regelgeving en voor toekomstbestendig beleid op het gebied van biotechnologie. Daarnaast richten de onderzoeken zich op inherente veiligheid van biotechnologie. ‘Veiligheid aan de voorkant, noem ik dat,’ zegt Dick Jung, die vanuit I&W het programma leidt. ‘Het houdt in dat wetenschappers al bij het bedenken en ontwerpen van nieuwe technieken stilstaan bij veiligheid, en vervolgens die veiligheid inbouwen in de nieuwe techniek.’
 
Medisch, agrarisch en industrieel
De projecten spitsen zich toe op verschillende thema’s binnen de medische, agrarische en industriële sector. Zo richt een aantal studies zich op de veiligheid van nieuwe methoden om genetisch materiaal aan te passen, zoals bijvoorbeeld de knip-en plaktechniek CRISPR-Cas9. Ander onderzoek richt zich op synthetisch gecreëerde vaccins tegen het ebolavirus of vogelgriep of brengt de gevaren in kaart van blootstelling aan amyloïde eiwitten, een veelgebruikt nanomateriaal. 
 
Ook gaat er aandacht naar het evalueren en waar nodig beperken van de risico’s van synthetische biologie binnen de industrie. Verder stelt een van de onderzoeksteams zich ten doel alle onderzoeksresultaten van het programma samen te brengen om daarmee instrumenten te ontwikkelen voor de vertaalslag van onderzoek naar wet- en regelgeving. 
 
Ten slotte is er subsidie beschikbaar gesteld aan een team dat de omgevingsveiligheid onderzoekt van genetisch aangepaste virussen die specifiek tumorcellen aanvallen, zogenaamde viro-immunotherapie. 
 
Toepasbaarheid optimaliseren
‘Met dit programma willen we ervoor zorgen dat we over vijf jaar voldoende kennis hebben verzameld om de dan bekende nieuwe toepassingen van biotechnologie goed te kunnen beoordelen op hun veiligheid. We willen niet verrast worden en daarom werken we nu al aan toekomstbestendige wet- en regelgeving. Dit programma helpt daarbij,’ aldus Jung.
 
Toekomstbestendig beleid
I&W zocht voor dit programma de samenwerking met NWO-domein TTW vanwege diens verankering in de wetenschappelijke wereld. Jung: ‘Het zijn langlopende projecten waar wij als ministerie wel bij mee willen kijken en denken, maar waarbij het prettig is samen te werken met een partij die ervaring heeft met het financieren en begeleiden van wetenschappelijk onderzoek.’ Voor NWO-domein TTW biedt het programma een mooie gelegenheid om toepasbaar onderzoek te stimuleren. ‘Vaak denken we bij valorisatie aan onderzoek dat leidt tot nieuwe producten of technologieën, maar onderzoek dat resulteert in toekomstbestendig beleid is ook een prachtige vorm van toegepast onderzoek waar de hele maatschappij bij gebaat is,’ aldus Gerdine Stout van NWO-domein TTW. 
 
Gebruikerscommissie
Om te waarborgen dat het onderzoek niet alleen leidt tot nieuwe wetenschappelijke inzichten, maar dat tegelijkertijd de toepassing van de resultaten en de beleidsvragen in het vizier blijven, koppelt NWO-domein TTW aan ieder onderzoeksteam een commissie van gebruikers. In die commissie zitten, naast medewerkers van bedrijven en adviesorganisaties als COGEM, ook experts van I&W en het RIVM. Stout: ‘Door opgedane kennis gaandeweg met de gebruikers van de onderzoeksresultaten af te stemmen, kan het wetenschappelijk team de toepasbaarheid van het onderzoek optimaliseren en voorkomen dat onbedoeld essentiële subvragen buiten beschouwing blijven.’
 
=====
 
Met een kick-off-meeting ging het programma Biotechnologie en Veiligheid van start op 6 februari 2018
 
 
 
Contactpersoon